Autisme en S.I.

Wat is sensorische informatieverwerking?

Elk moment van de dag nemen we de omgeving waar met onze zintuigen. We voelen, proeven, ruiken, horen en zien. Ook krijgen we informatie van binnenuit. Naast deze 5 zintuigen zijn er nog 2 “verborgen” zintuigen. Ons evenwichtsorgaan en het gevoel vanuit onze spieren en gewrichten. Elk stukje informatie dat onze hersenen over de omgeving en van binnenuit binnenkrijgen wordt een prikkel genoemd. De hersenen registeren die prikkel, verbinden ze zo nodig met andere prikkels, herkennen of ze er op moeten reageren en zo ja op welke manier. Dit alles gebeurt in een fractie van een seconde. Die waarnemingen hebben we ook nodig voor het doen van dagelijkse dingen zoals douchen of eten. Het samenspel tussen het waarnemen, het verwerken en het goed kunnen reageren op prikkels wordt sensorische informatieverwerking genoemd.

Onze zintuigen:

Ieder mens heeft 7 zintuigen. De eerste 5 kent iedereen. Het gezichtsvermogen, de reukzin, de smaakzin, de tastzin en het gehoor. Daarnaast zijn er nog 2 zintuigen die veel minder bekend zijn. Namelijk de evenwichtszin en het gevoel vanuit de gewrichten en spieren oftewel propriocepsis.

Gezichtsvermogen (visuele systeem):

Met het gezichtsvermogen zie we de wereld om ons heen. We zien kleuren, diepte, perspectief en kunnen voorwerpen of mensen onderscheiden van hun omgeving.

Reuk- en smaakzin:

Een geur of smaak vertelt ons of iets lekker of vies ruikt/smaakt. Of iets eetbaar is of niet. Daarbij speelt geur een belangrijke rol bij ons gevoelsleven. Daarbij hebben mensen een sterk geheugen voor geuren.

Tastzin (tactiele systeem):

De tastzin gebruiken we om mee te voelen. Het vertelt  of iets prettig voelt of juist niet en of we iets herkenen of ordenen. Het laat weten dat iets pijn doet en hoe warm of koud het is. Daarnaast waarschuwt en beschermt de tast ons voor bijvoorbeeld gevaar.

Gehoor (auditieve systeem):

Hiermee nemen we alle geluiden vanuit de omgeving waar. We kunnen horen waar het geluid vandaan komt. Of het hard of zacht klinkt. Ook kunnen we achtergrondgeluiden onderscheiden van (relevante) voorgrondgeluiden.

Evenwichtszin (vestibulaire systeem):

Hiermee nemen we waar, waar ons hoofd zich bevindt ten opzichte van de ruimte. Het zorgt samen met het houdings- en bewegingsgevoel voor een reactie als je dreigt te vallen. Het vertelt ons ook wat voor soort beweging er plaats vindt. Dus bijvoorbeeld of we draaien, of  snel of langzaam gaan.

Propriocepsis (houdings- en bewegingsgevoel):

Dit zintuig bevindt zich in al onze spieren en gewrichten en laat ons weten in wat voor houding we ons bevinden, hoe we bewegen en hoe we direct een verstoring in het evenwicht kunnen herstellen.

De ontwikkeling van sensorische integratie begint al tijdens de zwangerschap en op de leeftijd van een jaar of 10 is de basis gelegd. Dat betekent niet dat je ontwikkeling daarna stopt. Die gaat je hele leven door.

Wanneer spreek je van een stoornis?

Iedereen die autisme heeft, heeft in meer of mindere mate problemen met de prikkelverwerking. Waar een iemand met autisme problemen mee heeft op het gebied van prikkelverwerking verschilt van persoon tot persoon. En niet iedereen ervaart het ook als een probleem. Je kunt spreken van een stoornis als het dagelijks leven er dusdanig door beïnvloed wordt dat je niet goed kan functioneren. Als je bij dagelijkse handelingen iedere keer in een overlevingsmodus schiet.